Overstromings-/waterschade: Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts)

Overstromings-/waterschade: Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts)

Algemeen

De WTS biedt bij rampen de mogelijkheid om bijzondere schades (gedeeltelijk) vergoed te krijgen. Reken je hierbij niet rijk: de WTS beoogt geen volledige schadevergoeding te bieden maar ‘slechts’ een tegemoetkoming. Deze grondslag leidt ertoe dat de schadevaststelling wordt geabstraheerd: de vaststelling vindt plaats door toepassing van een bepaalde methodiek. Dat heeft als voordeel dat heel veel verschillende schadeonderdelen abstracter kunnen worden beoordeeld, wat de afhandeling veel praktischer hanteerbaar maakt en de snelheid van afdoening vergroot. Nadeel is dat individuele omstandigheden onderbelicht kunnen raken. Hier zit dus een spanningsveld.

Wilfred Groustra heeft tientallen tuinders en bedrijven bijgestaan ter zake van schade-uitkeringen bij eerdere rampen. De overheid was in deze gevallen in woorden heel royaal met toezeggingen maar het LNV (Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit dat met de uitvoering is belast) was buitengewoon armetierig in de toekenning van vergoedingen. Dit verschil werd veroorzaakt doordat de schadeberekeningsmethodieken te abstract en theoretisch waren, waardoor de uitkomsten veel te ver van de werkelijke schades en individuele problemen kwamen af te staan. Pas na een gewonnen procedure bij de Raad van State ging dit (veel) beter en leidde dit tot veel hogere uitkeringen.

Alert en volhardend optreden is dus vereist, maar ook lonend.

Heeft u behoefte aan rechtsbijstand, neem dan contact op met Wilfred Groustra via: groustra@ungernolet.nl of +316 24 75 64 52

Regeling waterschade Limburg 2021 in hoofdlijnen

Wie?

(Landbouw)bedrijven en particulieren in Limburg en een deel van Noord-Brabant komen in aanmerking voor de schaderegeling van de overheid.

Waar?

  • De Maas;
  • Zijrivieren van de Maas;
  • Beken in Limburg;
  • En het onbedijkte deel langs de Maas in Brabant. Dit loopt vanaf de grens met Limburg tot aan Boxmeer.

Wanneer?

Het betreft schade ontstaan in de periode van 13 tot en met 20 juli 2021. De schade kan gemeld worden tot en met 15 december 2021.

Wat?

Het gaat om de ministeriële regeling die invulling geeft aan de ‘Wet Tegemoetkoming Schade bij rampen (WTS)’. Mensen, bedrijven en organisaties in dit gebied kunnen via deze regeling een tegemoetkoming voor hun schade krijgen, mits dit onverzekerbare, onvermijdbare en niet verhaalbare schade is. Ook zaken waarvan niet algemeen bekend was dat die verzekerd hadden kunnen worden, komen in aanmerking voor een vergoeding.

Het gaat dan met name om schade door overstroming van beken en zijrivieren (zoals de Geul en de Gulp). De WTS was in eerste instantie alleen van toepassing op binnendijks gebied; dat is nadien uitgebreid tot ook de uiterwaarden. 

Voor bedrijven die in aanmerking komen voor de WTS geldt dat ze een tegemoetkoming kunnen aanvragen voor: schade aan vaste en vlottende activa (bijvoorbeeld aan gebouwen), teeltplanschade (schade gewassen), veehouderijschade, opstartkosten (omdat bepaalde processen opnieuw opgestart moesten worden), kosten om op te ruimen of ergere schade te voorkomen, en evacuatiekosten*.

*Voor de evacuatiekosten geldt een minimale vergoeding van € 901. Deze kosten worden voor 100% vergoed. 

Regeling blijft jaar open

Verder geldt dat bedrijven maximaal € 6.014 aan eigen risico moeten betalen. Schade boven het bedrag van € 17.183 wordt volledig vergoed. Schade onder dit bedrag wordt voor 65% vergoed. Voor teeltplanschade moet de schade uit een productieverlies ten minste 20% zijn. Is het productieverlies minder dan dat, dan krijgt het bedrijf geen compensatie. Is het productieverlies meer dan 20%, dan wordt de schade vergoed, volgens het vergoedingspercentage van 65%.

Maar het kabinet wil nu ook particulieren en ondernemers compenseren ‘voor zaken waarvan de huidige verzekeringsmogelijkheden niet algemeen bekend waren.’

Het LNV laat weten dat ook de agrariërs in de buurt van Heerlen-Kerkrade (waar vergelijkbare schade is als in het overstroomd gebied, maar dan door afstromend water) in aanmerking komen voor de schaderegeling. De regeling blijft een jaar open (52 weken na 14 juli 2021), zodat ook schade van gewassen, die pas later zichtbaar wordt, gemeld kan worden. Hoe dit uitganspunt zich verhoudt met de later door de RVO aangegeven uiterste indieningsdatum van 15 december 2021 valt nog te bezien.

€ 1,8 miljard schade

RVO heeft ook een eerste grove inschatting gemaakt de totale omvang van de directe schade en kosten. Deze raamt RVO op € 1,8 miljard. RVO schat op basis van die eerste berekeningen in dat voor maximaal € 1,1 miljard aan WTS-tegemoetkomingen aangevraagd zal worden, door zowel particulieren als bedrijven en overheden.

RVO gaat in zijn schadeberekeningen uit van 3 gebieden: het overstromingsgebied, het combinatiegebied (waarin zowel sprake was van overstroming als extreme regenval) en het regenvalgebied. Volgens RVO zitten 471 agrarische bedrijven in het overstromingsgebied, 501 in het combinatiegebied en 20 in het regenvalgebied. Qua schade aan vaste en vlottende activa van agrarische bedrijven raamt RVO de totale schade voor agrarische bedrijven op zeker €200 miljoen; de totale bereddingskosten (opruimen, evacuatie, etc.) op €25 miljoen. Teeltplanschade, de schade van gewassen, wordt niet apart benoemd in de RVO-quickscan.

Via de website van RVO kunnen individuen, organisaties en bedrijven zich sinds maandag 9 augustus 2021 melden met hun schade.

Dossier Waterschade Limburg 2021

2011: De laatste keer dat de WTS van toepassing werd verklaard (overstroming Maas in Limburg)

14/7: Ernstige wateroverlast in Limburg en Noord-Brabant (en over de grenzen in Duitsland en België)

15/7: Kabinet verklaart de overstromingen in Limburg officieel tot ramp. Daarmee wordt de mogelijkheid geopend om een uitkering op grond van de Wts aan te vragen.

9/8RVO (Rijksdient Ondernemend Nederland) aangewezen als meldpunt overstromings-/waterschade

13/8: Ministeriële regeling die invulling geeft aan de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (WTS) vastgesteld

17/8: LNV verklaart de WTS ook van toepassing op waterschade in de uiterwaarden

Bestuursrechtelijke procedure

Op een aanvraag tot schadevergoeding wordt door het bestuursorgaan beslist. (Naar het zich laat aanzien is het bevoegde bestuursorgaan de minister van Landbouw, natuur en voedselkwaliteit, al dan niet vertegenwoordigd door de RVO). Dat is een besluit in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB). Tegen een dergelijk besluit kan in bezwaar worden gekomen en zo nodig daarna in beroep bij de rechtbank sector bestuursrecht.

Een melding/aanvraag kan worden ingediend tot en met 15 december aanstaande. De aanvraag is als beginpunt natuurlijk het belangrijkste. De aanvraag bepaalt waar het schadebesluit betrekking op heeft. Zodra er een besluit ligt – en u zou het daarmee niet eens zijn – is het oppassen geblazen: dan luistert nauw wat u in bezwaar aanvoert, zowel in omvang van het schadeverzoek (welke schadeposten) als de grootte (welke schade/bedragen per post). In beroep ligt de omvang al vast en kan dat niet meer worden uitgebreid. De schadevaststelling is altijd een complex gebeuren. Zeker als er onzekere factoren spelen zoals bij teeltschade de inschatting wat de oogst en oogstopbrengsten op de schadedatum had kunnen zijn.

Mogelijke knelpunten/voorlopig advies

De RVO meldt op haar website:

“De regeling is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat alleen niet-verzekerbare materiele schade in aanmerking komen en de volgende kostensoorten: opstartkosten, evacuatiekosten, bereddingskosten en opruimkosten”.

Minister Grapperhaus verklaarde echter op 13 augustus 2021 dat het kabinet ook particulieren en ondernemers wil compenseren

“voor zaken waarvan de huidige verzekeringsmogelijkheden niet algemeen bekend waren”.

Daarmee gaat het kabinet bewust verder dan de WTS als minimum aangeeft. De minister beloofde namens het kabinet dat de overheid de niet verzekerde waterschade in Limburg en Noord-Brabant “ruimhartig” zal vergoeden. Voor ondernemers die langdurig omzetverlies lijden wil het kabinet een aparte coulanceregeling instellen: omzetverliezen worden weliswaar op basis van de WTS niet vergoed, maar het kabinet wil toch iets extra’s doen voor ondernemers van wie de zaak is verwoest en die daarom voorlopig niet open kunnen. Waarschijnlijk komt er voor hen een aparte schaderegeling.

Mijn advies is dan ook om voorlopig wel alle schade te claimen en u zich in ieder geval niet te laten ontmoedigen door de gedachte of het argument dat u zich voor de schade had kunnen verzekeren. Heeft u behoefte aan rechtsbijstand, neem dan contact op met Wilfred Groustra via: groustra@ungernolet.nl of 06 24 75 64 52.